Zegarmistrzostwo z prawdziwego zdarzenia

Są warsztaty, które wymieniają baterie i skracają paski. My robimy to też, ale nie na tym polega nasza robota. Interesuje nas to, co dzieje się wewnątrz koperty: jak pracuje balans, czy koło zębate nie ma starcia, co tak naprawdę powoduje, że zegarek traci trzy minuty dziennie.

Marek Zaleśny, właściciel Tykwela, zaczął pracować przy zegarach jeszcze w epoce, kiedy serwis oznaczał pełny demontaż, kąpiel każdej części w benzynie zegarmistrzowskiej i ręczne olejowanie każdego łożyska z osobna. Ta cierpliwość i dokładność nie znikły. Każdy mechanizm, który trafia do nas na stół, traktujemy poważnie, bez względu na wiek i cenę.

Działamy we Wrocławiu od ponad trzydziestu trzech lat i przez ten czas wypracowaliśmy jedno proste podejście: nie oddajemy zegarka, dopóki nie chodzi tak, jak powinien.

Zegarek mechanicznie sprawny, ale zarysowany i matowy, wygląda jak zniszczony. Stalowe koperty i bransolety poddajemy dwuetapowemu procesowi: najpierw usuwamy głębsze rysy na ściernicach o gradacji 400 i 800, potem polerujemy do lustra lub wykańczamy szczotkowaną powierzchnię, jeśli taka była oryginalna. Złocone koperty wymagają więcej ostrożności, bo warstwa galwaniczna jest cienka i nie można jej zetrzeć.

Szkła wymieniamy na trzy sposoby: jeśli producent jeszcze dostarcza oryginał, zamawiamy go. Jeśli nie, szlifujemy szkło mineralne pod konkretny wymiar koperty w warsztacie. Przy zegarkach klasy wyższej stosujemy szkła szafirowe z powłoką antyrefleksyjną jednostronną lub obustronną, które kupujemy od sprawdzonego dostawcy z Czech.

Cały proces renowacji omawiamy z klientem przed rozpoczęciem pracy. Zdarzały się sytuacje, gdy oryginalne wykończenie koperty miało wartość sentymentalną i klient wolał zachować ślady użytkowania. Szanujemy takie decyzje.

Pierwsze przenośne mechanizmy zegarowe pojawiły się w Europie w XV wieku, ale dopiero wynalazek sprężyny balansu przez Christiaana Huygensa w 1675 roku sprawił, że zegarki kieszonkowe stały się wystarczająco dokładne, żeby codziennie z nich korzystać. Przez kolejne dwa wieki zegarmistrzostwo rozwijało się we Francji, Anglii i Szwajcarii jako rzemiosło wymagające wieloletniego terminowania i opanowania kilkuset operacji ręcznych.

W XX wieku rewolucja kwarcowa z lat 70. niemal zlikwidowała tradycyjny serwis mechanizmów. Zegarki stały się tanie i jednorazowe, a wielu rzemieślników zamknęło warsztaty. Jednak zegarki mechaniczne przeżyły ten kryzys i dziś są bardziej cenione niż kiedykolwiek wcześniej, właśnie dlatego, że za ich działaniem stoi precyzja mechaniczna, a nie elektronika.

Tykwel powstał w 1993 roku, gdy ten renesans dopiero się zaczynał. Przez trzydzieści trzy lata widzieliśmy, jak klienci wracają do zegarków automatycznych po dekadach z kwarcem. Cieszymy się z tego, bo to dobra robota dla dobrego rzemiosła.